🪔ಅಮೃತವರ್ಷಿಣಿ - ಸುಭಾಷಿತ 🪔
ಧರ್ಮ ಏವ ಹತೋ ಹಂತಿ ಧರ್ಮೋ ರಕ್ಷತಿ ರಕ್ಷಿತಃ ।
ತಸ್ಮಾದ್ಧರ್ಮೋ ನ ಹಂತವ್ಯೋ ಮಾ ನೋ ಧರ್ಮೋ ಹತೋಽವಧೀತ್ ॥
📖ಆಕರ: ಮಹಾಭಾರತ (ವನ ಪರ್ವ) / ಮನುಸ್ಮೃತಿ (ಅಧ್ಯಾಯ ೮, ಶ್ಲೋಕ ೧೫)
ಭಾವಾರ್ಥ:
ನಾವು ತುಳಿದು ನಾಶಗೊಳಿಸಿದ ಧರ್ಮವು ನಮ್ಮನ್ನೇ ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ನಾವು ರಕ್ಷಿಸಿದ ಮತ್ತು ಪಾಲಿಸಿದ ಧರ್ಮವು ನಮ್ಮನ್ನು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಷ್ಟದಲ್ಲೂ ಸದಾ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಯಾವುದೇ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೂ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಸದಾಚಾರದ ಹಾದಿಯನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಕೈಬಿಡಬಾರದು.
───────────────────────────────────────────────────────────
ಕಲ್ಯಾಣ ಪ್ರಾಂತ್ಯವನ್ನು ಜಯಿಸಿದ ನಂತರ, ಶಿವಾಜಿ ಮಹಾರಾಜರ ಸೇನಾಪತಿಯಾಗಿದ್ದ ಆಬಾಜಿ ಸೋಮದೇವನು ಕಲ್ಯಾಣದ ಸುಬೇದಾರನ ಅತ್ಯಂತ ಸೌಂದರ್ಯವತಿಯಾದ ಸೊಸೆಯನ್ನು (ಅವಳ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ) ಯುದ್ಧದ ಕಾಣಿಕೆಯಾಗಿ ಶಿವಾಜಿಯವರ ಮುಂದೆ ತಂದು ನಿಲ್ಲಿಸಿದನು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಗಳ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳನ್ನು ಬಂಧಿಸುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವೆನಿಸಿತ್ತು.
ಆದರೆ ಆ ರಾಜಕುಮಾರಿಯನ್ನು ಕಂಡ ತಕ್ಷಣ, ಶಿವಾಜಿ ಮಹಾರಾಜರ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಪ ಮತ್ತು ತೀವ್ರ ವಿಷಾದ ಮೂಡಿತು. ಅವರು ತಕ್ಷಣವೇ ತಮ್ಮ ಸಿಂಹಾಸನದಿಂದ ಎದ್ದುಬಂದು, ಆಕೆಗೆ ಗೌರವದಿಂದ ಶಿರಬಾಗಿಸಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದರು.
ನಂತರ ಅತ್ಯಂತ ವಿನಮ್ರವಾಗಿ ಹೀಗೆ ನುಡಿದರು:
"ಅಮ್ಮಾ! ನನ್ನ ತಾಯಿ ಜಿಜಾಬಾಯಿಯಷ್ಟೇ ನೀವೂ ನನಗೆ ಪೂಜನೀಯರು. ನಿಮ್ಮಂತಹ ಸುಂದರ ತಾಯಿಗೆ ನಾನು ಮಗನಾಗಿ ಜನ್ಮತಾಳಿದ್ದರೆ, ನಾನೂ ಸುಂದರನಾಗಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದೆನೇನೋ! ನನ್ನ ಸೇನಾಪತಿ ಮಾಡಿದ ಈ ದೊಡ್ಡ ಅಪರಾಧಕ್ಕಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ಮಗನಾದ ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಬಳಿ ಕ್ಷಮೆ ಯಾಚಿಸುತ್ತೇನೆ."
ಶಿವಾಜಿಯವರು ತಕ್ಷಣವೇ ಆಕೆಗೆ ಅತ್ಯುನ್ನತ ರಾಜಮರ್ಯಾದೆಯನ್ನು ನೀಡಿ, ರೇಷ್ಮೆ ಸೀರೆ ಹಾಗೂ ಒಡವೆಗಳನ್ನು ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ಕೊಟ್ಟು, ತಮ್ಮದೇ ಸ್ವಂತ ಸೈನಿಕರ ಕಾವಲಿನಲ್ಲಿ ಆಕೆಯನ್ನು ಅವಳ ಮನೆಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ತಲುಪಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲದೆ, ಶತ್ರು ಪಕ್ಷದ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆಯೂ ಕೈ ಎತ್ತುವುದು ಮಹಾಪಾಪ ಎಂದು ತಮ್ಮ ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ಕಠೋರ ಆಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದರು.
ತನ್ನ ಶತ್ರುವಿನ ಪರಿವಾರದ ಹೆಣ್ಣುಮಗಳನ್ನೂ ತಾಯಿಯಂತೆ ಕಂಡ ಶಿವಾಜಿ ಮಹಾರಾಜರ ಈ ಉನ್ನತ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠೆ ಮತ್ತು ಚಾರಿತ್ರ್ಯವನ್ನು ಕಂಡು ಸ್ವತಃ ಶತ್ರುಗಳೇ ಕಣ್ಣೀರು ಸುರಿಸಿ ಶಿರಬಾಗಿದರು.
 |
| ಕೃಪೆ : ಗುರುದತ್ತ ಕೂಡ್ಲಿ |
