Tuesday, November 17, 2026

ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಎಷ್ಟು ಸುತ್ತು ಬರಬೇಕು? ಶಾಸ್ತ್ರ ಹೇಳುವುದೇನು?

 ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗ ದೇವರ ದರ್ಶನ ಪಡೆದು, ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಸುತ್ತ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಹಾಕುವುದು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.ಕೆಲವು ಭಕ್ತರು ಒಂದು ಸುತ್ತು ಹಾಕಿದರೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವರು 3, 5, 7 ಅಥವಾ 21 ಸುತ್ತುಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಿಶೇಷ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಅಥವಾ ಹರಕೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ 108 ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆಗಳನ್ನು ಹಾಕುವವರೂ ಇದ್ದಾರೆ.


ಆದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆಗಳಿವೆಯೇ? ಇದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರವು ದೇವರು, ದೇವಾಲಯದ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮತ್ತು ಪೂಜೆಯ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ.

ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆಯ ಅರ್ಥವೇನು?

'ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ' ಎಂಬುದು ಸಂಸ್ಕೃತ ಮೂಲದ ಪದ. ದೇವರನ್ನು ತಮ್ಮ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿಕೊಂಡು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾಕಾರವಾಗಿ ಸುತ್ತುವುದನ್ನು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೇವರೇ ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಕೇಂದ್ರ ಎಂಬ ಭಾವನೆಯೊಂದಿಗೆ ಭಕ್ತರು ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಸುತ್ತ ಸುತ್ತುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ದೇವರ ನಾಮಸ್ಮರಣೆ ಮಾಡುವುದು ಅಥವಾ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ವಾಡಿಕೆ. ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ಭಕ್ತಿ, ಶ್ರದ್ಧೆ ಮತ್ತು ದೇವರಿಗೆ ಶರಣಾಗುವ ಸಂಕೇತವಾಗಿಯೂ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ನಿಗದಿತ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆಗಳಿವೆಯೇ?

ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೂ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಅನ್ವಯವಾಗುವ ಯಾವುದೇ ಒಂದೇ ಸಂಖ್ಯೆ ಇಲ್ಲ. ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು, ದೇವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಪೂಜಾ ವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಈ ಸಂಖ್ಯೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಕ್ತರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 1, 3, 5, 7, 11, 21 ಮತ್ತು 108 ಸುತ್ತುಗಳನ್ನು ಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ದೈನಂದಿನ ದೇವಾಲಯ ಭೇಟಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಕಡಿಮೆ ಸುತ್ತುಗಳನ್ನು ಹಾಕಿದರೆ, ಹರಕೆ ಅಥವಾ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸುತ್ತುಗಳನ್ನು ಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಗ್ರಂಥಗಳು ವಿವಿಧ ದೇವರುಗಳಿಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಒಂದು ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅನುಸರಿಸುವ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಇನ್ನೊಂದು ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯವಾಗಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ.

ಭಕ್ತರು ವಿಭಿನ್ನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಸುತ್ತುಗಳನ್ನು ಏಕೆ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ?

ಹಿಂದೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಸಾಂಕೇತಿಕ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, 3 ಎಂಬುದು ಮೂರು ಲೋಕಗಳು ಮತ್ತು ತ್ರಿಗುಣಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ, ಆದರೆ 7 ಎಂಬುದು ಹಲವಾರು ಹಿಂದೂ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಭಕ್ತರು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಅಥವಾ ಹರಕೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ 11 ಅಥವಾ 21 ಸುತ್ತುಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಮಂತ್ರಗಳ ಪಠಣ ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯದ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ 108 ಎಂಬ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇವುಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ನಿಯಮಗಳೆಂದು ಭಾವಿಸಬಾರದು; ಆಯಾ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಇವುಗಳ ಮಹತ್ವ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಬೇರೆ ಬೇರೆ ದೇವರುಗಳಿಗೆ ಬೇರೆ ನಿಯಮಗಳಿವೆಯೇ?

ಹೌದು, ವಿವಿಧ ದೇವರುಗಳಿಗೆ ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮೂಲಗಳು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕೆಲವು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಗಣಪತಿಗೆ 3 ಸುತ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ 4 ಸುತ್ತುಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಶಿವಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಅರ್ಧ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಹಾಕುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವೂ ಇದೆ. ಕೆಲವು ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಶಿವಲಿಂಗದ ಸುತ್ತ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಹಾಕುವ ವಿಧಾನ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅಭಿಷೇಕದ ನೀರು ಹರಿಯುವ ಸೋಮಸೂತ್ರವನ್ನು (ತೀರ್ಥದ ಕಾಲುವೆ) ದಾಟಬಾರದು ಎಂದು ಭಕ್ತರಿಗೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಮಾರ್ಗಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಆಚರಣೆಗಳು ಎಲ್ಲಾ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ರೀತಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ಸ್ಥಳೀಯ ದೇವಾಲಯದ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸಬೇಕು.

ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಹಾಕುವ ಸರಿಯಾದ ವಿಧಾನ ಯಾವುದು?

ಪದ್ಧತಿಗಳು ಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದರೂ, ಭಕ್ತರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೇವರ ದರ್ಶನ ಪಡೆದ ನಂತರ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ. ಗಡಿಯಾರದ ಮುಳ್ಳು ತಿರುಗುವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ, ದೇವರನ್ನು ತಮ್ಮ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿಕೊಂಡು ಆತುರವಿಲ್ಲದೆ ಶಾಂತವಾಗಿ ನಡೆಯಬೇಕು. ನಡೆಯುವಾಗ ದೇವರ ನಾಮಸ್ಮರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾ ಅಥವಾ ಮೌನವಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾ, ಮಾರ್ಗ ಮತ್ತು ಸುತ್ತುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ದೇವಾಲಯದ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕು. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಾರ್ಗ ಅಥವಾ ವಿಧಾನವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ, ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿ ಅಥವಾ ಅರ್ಚಕರ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತ.

ಸುತ್ತುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗಿಂತ ಭಕ್ತಿ ಮುಖ್ಯವೇ?

ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಎನ್ನುವುದು ಭಕ್ತನು ತನ್ನ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಗೌರವವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಒಂದು ಆರಾಧನಾ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ. ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹರಕೆಗಳು ಸುತ್ತುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತವೆಯಾದರೂ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಭಕ್ತನೂ ಇಷ್ಟೇ ಸುತ್ತುಗಳನ್ನು ಹಾಕಬೇಕು ಎಂಬ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ನಿಯಮವಿಲ್ಲ. ಸಾಮಾನ್ಯ ದೇವಾಲಯ ಭೇಟಿಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರು ತಾವು ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ದೇವಾಲಯದ ರೂಢಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬಹುದು. ವಿಶೇಷ ಹರಕೆ ಹೊತ್ತವರು ನಿಗದಿತ ವಿಧಾನದ ಬಗ್ಗೆ ದೇವಾಲಯದ ಅರ್ಚಕರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಸುತ್ತುಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವುದಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ, ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮಾಡುವ ಆಚರಣೆಯಾಗಿದೆ.

Monday, October 12, 2026

ಅಮೃತವರ್ಷಿಣಿ - ಸುಭಾಷಿತ -4

ಕ್ಲೈಬ್ಯಂ ಮಾ ಸ್ಮ ಗಮಃ ಪಾರ್ಥ ನೈತತ್ತ್ವಯ್ಯುಪಪದ್ಯತೇ |

ಕ್ಷುದ್ರಂ ಹೃದಯದೌರ್ಬಲ್ಯಂ ತ್ಯಕ್ತ್ವೋತ್ತಿಷ್ಠ ಪರಂತಪ ||

📖 ಮೂಲ: 'ಶ್ರೀಮದ್ಭಗವದ್ಗೀತೆ' (ಅಧ್ಯಾಯ ೨, ಶ್ಲೋಕ ೩)

ಭಾವಾರ್ಥ:  ಹೇ ಪಾರ್ಥ (ಅರ್ಜುನ), ನೀನು ನಪುಂಸಕತ್ವವನ್ನು  ಹೊಂದಬೇಡ; ಇದು ನಿನಗೆ ಒಪ್ಪತಕ್ಕದ್ದಲ್ಲ. ಎಲೈ ಶತ್ರುದಮನಕನೇ, ಹೃದಯದ ಕ್ಷುಲ್ಲಕವಾದ ಆಂತರಿಕ ದೌರ್ಬಲ್ಯವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೊರೆದು, ಧೈರ್ಯವಾಗಿ ಎದ್ದು ನಿಲ್ಲು!

───────────────────────

೧೯೦೯ರ ಆಗಸ್ಟ್ ತಿಂಗಳು. ಲಂಡನ್‌ನ ಪೆಂಟನ್‌ವಿಲ್ಲೆ ಸೆರೆಮನೆ. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿಯ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದ ಕೇವಲ ೨೪ ವರ್ಷದ ಯುವ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಮದನಲಾಲ್ ಧೀಂಗ್ರಾ ಅವರಿಗೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರವು ಗಲ್ಲುಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ವಿಧಿಸಿತ್ತು.

ಜೀವನದ ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಮರಣದ ದಂಡನೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಕೆಲವೇ ಗಂಟೆಗಳು ಬಾಕಿ ಇರುವ ಆ ಕಠಿಣ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆ ಸೆರೆಮನೆಯ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಯಾರಾದರೂ ಅಂಜುವುದು ಅಥವಾ ಆತಂಕಗೊಳ್ಳುವುದು ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಮದನಲಾಲ್ ಧೀಂಗ್ರಾ ಅವರ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಕಿಂಚಿತ್ತೂ ಭಯದ ಛಾಯೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅವರ ಅಂತರಂಗವು ದೈತ್ಯ ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ದೇಶಪ್ರೇಮದಿಂದ ಅಚಲವಾಗಿತ್ತು.

ಗಲ್ಲುಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುವ ಮುನ್ನ ಜೈಲಿನ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಬಂದು, "ನಿಮಗೆ ನಿಮ್ಮ ಕೊನೆಯಾಸೆ ಅಥವಾ ಅಂತಿಮ ಸಂದೇಶವೇನಾದರೂ ಇದೆಯೆ?" ಎಂದು ಕೇಳಿದರು.

ಆಗ ಧೀಂಗ್ರಾ ಅವರು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಶಾಂತ ಹಾಗೂ ಗಂಭೀರ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಭಗವದ್ಗೀತೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ನುಡಿದರು:


"ನನ್ನ ಮರಣಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ಅಂಜುವುದಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ದೇಶದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ನನ್ನ ಈ ದೇಹವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಿರುವುದಕ್ಕೆ ನನಗೆ ಹೆಮ್ಮೆಯಿದೆ. ಭಾರತಮಾತೆಯು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಸ್ವತಂತ್ರಳಾಗುತ್ತಾಳೆ. ದೇವರು ನನ್ನನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಭಾರತದಲ್ಲೇ ಹುಟ್ಟಿಸಲಿ ಮತ್ತು ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ಮಾಡಲು ನನಗೆ ಶಕ್ತಿ ನೀಡಲಿ."


ಅವರು ಯಾವುದೇ ನಡುಕವಿಲ್ಲದೆ, ಪ್ರಶಾಂತ ಮುಖದಿಂದ ಗಲ್ಲುಹಗ್ಗದತ್ತ ಹೆಜ್ಜೆಹಾಕಿ ಪ್ರಾಣವನ್ನರ್ಪಿಸಿದರು. ಅವರ ಆ ಅಸಾಧಾರಣ ನಿರ್ಭಯತೆ ಮತ್ತು ಧೈರ್ಯವನ್ನು ಕಂಡು ಸ್ವತಃ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳೂ ಕೂಡ ದಂಗಾಗಿ ನಿಂತರು. ಗೀತೆಯ "ಕ್ಷುದ್ರಂ ಹೃದಯದೌರ್ಬಲ್ಯಂ ತ್ಯಕ್ತ್ವೋತ್ತಿಷ್ಠ" ಎಂಬ ಆಹ್ವಾನಕ್ಕೆ ಅವರ ಜೀವನವೇ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ರೂಪವಾಗಿತ್ತು.

ಕೃಪೆ : ಗುರುದತ್ತ ಕೂಡ್ಲಿ

ಶುಭದಿನ! 🙏

Thursday, October 8, 2026

ನಾನಾ... ನೀನಾ..? ಸಂತೋಷ್ ಕುಮಾರ ಮೆಹೆಂದಳೆ

 



ನಾನಾ... ನೀನಾ..?

ಎದುರಿಗೆ ಸಹ ನಟನಿರಲಿ, ನಾಯಕನಿರಲಿ, ವಿಲನ್ ಇರಲಿ—ಯಾರನ್ನೂ ಕೇರ್ ಮಾಡದೇ, ತನ್ನದೇ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್‌ನಿಂದ, ತನ್ನದೇ ನಟನೆಯಿಂದ, ಪಾತ್ರವನ್ನು ನೈಜವಾಗಿಸಿ ಗೆದ್ದ ಮರಾಠಿ ರಂಗಭೂಮಿಯ ಪ್ರತಿಭೆ ಮರಾಠಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ - ನಾನಾ.

ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ರಾಜಕುಮಾರ್ ಎಂಬ ನಾಯಕನ ಎದುರು ಇನ್ಸ್‌ಪೆಕ್ಟರ್ ವಾಗಳೆ ಆಗಿ ನಿಂತಾಗಲೂ—ಜೋತುಬಿದ್ದ ಸ್ವೆಟರ್, ಲೂಸು ಪ್ಯಾಂಟ್, ಅರೆಬರೆ ಮಾಸಿದ ದಾಡಿ... ಇವೆಲ್ಲದರ ನಡುವೆ ಮಿಂಚಿದ್ದು ನಾನಾನೇ.

ಈ ರಾಜಕುಮಾರ್ ಅದೇನೋ ಡೈಲಾಗ್ ಕಿಂಗ್ ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಂಡವನಾದರೂ, ದೇವ್ರಾಣೆ, ಅವನ ಯಾವ ಡೈಲಾಗ್ ಕೂಡ ನನಗೆ ಅಷ್ಟು ನೆನಪಿಲ್ಲ.

ಅದರಲ್ಲೂ ಹಾಗೆ ಜೋಬದ್ರ ನಾಯಕನಂತೆ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಪೇಲವವಾಗಿದ್ದ ರಾಜಕುಮಾರ್ ಹ್ಯಾಗಾದರೂ ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಎದ್ದು ನಿಂತನೋ ನನಗಿವತ್ತಿಗೂ ಗೊತ್ತಾಗಿಲ್ಲ.

ಆದರೆ ಆಗಿನ ಅವನ ವರ್ಚಸ್ಸಿನ ಎದುರಿಗೂ ನಾನಾ ಬೆಂಕಿಯಂತಹ ಮಾತು, ಕಣ್ಣು ಮತ್ತು ದೇಹಭಾಷೆಯಿಂದ ಎದ್ದು ನಿಂತಿದ್ದ.

ಅದು ‘ಪ್ರಹಾರ್’.

ನಮ್ಮ ಬೆಳಗಾವಿಯ ಮರಾಠಾ ಲೈಟ್ ಇನ್ಫೆಂಟ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ತಿಂಗಳು ದೇಹ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸು ದಂಡಿಸಿ ನಟಿಸಿದ ಚಿತ್ರ. ಮಿಲಿಟರಿ ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇವತ್ತಿಗೂ ಲೆಜೆಂಡರಿ ಮೂವಿ.

ಆಮೇಲೆ ಸಾಲು ಸಾಲಾಗಿ ಡೈಲಾಗ್ ಬರೆದು ಬರೆದು ಅವನನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿದರು.

ಆದರೆ ನಾನಾ?

ಅವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಆವರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಲೇ ಬೆಳೆದ.

‘ಯಶವಂತ್’ ಎಂಬ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾಲು ಸಾಲು ಟಚ್ಚೇ ಆಗದ ಡೈಲಾಗ್‌ಗಳನ್ನು ಅವನಿಂದ ಹೊಡೆಸಿ ಚಿತ್ರ ಗೆಲ್ಲಿಸಲು ನೋಡಿದರೂ, ನಾನಾ ಅವನ್ನೂ ಜೀರ್ಣಿಸಿ, “ಹೌದು... ಇವನಿಂದಲೇ ಇಂಥ ಮಾತು ಬರಬೇಕು” ಎನ್ನಿಸುವಂತೆ ನಟಿಸಿಬಿಟ್ಟ.

ಬಹುಶಃ ನಾನು ಗಮನಿಸಿದಂತೆ, ಅಮಿತಾಭ್ ಬಚ್ಚನ್‌ನಂತಹ ಅಗಾಧ ಪ್ರತಿಭೆಯ ಎದುರೂ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣಿಟ್ಟು ಅಭಿನಯಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಏಕೈಕ ನಟ ಎಂದರೆ ನಾನಾ ಮಾತ್ರ.

ನೋಡಲು ಯಾವ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲೂ ನಾಯಕನ ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ನೆಸ್ ಇಲ್ಲ.

ಆದರೂ ಟಬೂ ಜೊತೆ ತೀರಾ ಲವ್ವರ್‌ನಂತೆ ನಟಿಸಿದ.

ತದನಂತರ ಮಲೈಕಾ ಅರೋರಾಳ ಸೊಂಟಕ್ಕೂ ಕೈ ಹಾಕಿ “ಸೈ” ಎನಿಸಿಕೊಂಡ.

“ಇವನೇನೂ ಕಾಮಿಡಿ ಪೀಸ್ ಅಲ್ಲ ಇವನು” ಎನ್ನುವಾಗಲೇ ವೆಲ್‌ಕಮ್ನಲ್ಲಿ ವಿಲನ್ ಶೇಡ್‌ನ ಕಾಮಿಡಿಗೂ ನಾನಾ ಮಾತ್ರ ಸವಾಲು ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಿದ. ಯಾವ ಪಾತ್ರ ಕೊಟ್ಟರೂ ಪಾತೆಗೆ ಹಾಕಿದ ನೀರಿನಂತೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುತ್ತಿದ್ದ ನಾನಾ—

ಪೊಲೀಸ್. ನಿಸ್ಸಹಾಯಕ ಅಪ್ಪ. ಅಸಹಾಯಕ ಗಂಡ. ಅಧಿಕಾರಿ.

ವಿಲನ್. ಪ್ರೇಮಿಯೂ ಹೌದು. ಕಾಮಿಡಿಯನ್ ಕೂಡ ಹೌದು.

ಆದರೆ ಯಾವ ಪಾತ್ರದಲ್ಲೂ ನಾನಾ ಕಾಣುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಪಾತ್ರವೇ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು.

ಅದಕ್ಕೇ ಅವನು ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಯಾರೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ಮುರಿಯಲಾಗದ ಸವಾಲಾಗಿದ್ದ.

‘ಅಬ್ ತಕ್ ಛಪ್ಪನ್’ನಲ್ಲಿ ದಯಾ ನಾಯಕನಾಗಿ ಮಿಂಚಿದ.

‘ಶಕ್ತಿ’ಯಂತಹ ಅಪ್ಪಟ ರೆಟ್ರೋ ಶೈಲಿಯ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ದೇಶಿ ವಿಲನ್ ತಂದೆಯಾಗಿ ಮೈದಳೆದಾಗ, ಇನ್ನು ವಿಲನ್ ಅಂದರೆ ನಾನಾ ಮಾತ್ರ ಎನ್ನುವಂತೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸಿದ.

ಅಮಿತಾಭ್ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಇಳಿಮುಖವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ಅವರೊಡನೆ ಜೊತೆ ನಿಂತ ನಾನಾ, ಅವರ ಎದುರು ನಿಂತಾಗಲೂ ತನ್ನ ಎತ್ತರ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ.

ಮೊನ್ನೆ ಮೊನ್ನೆಯವರೆಗೂ ವೆಬ್‌ಸೀರೀಸ್‌ಗಳಲ್ಲೂ ಹೊಸ ಹೊಸ ಪ್ರತಿಭೆ, ಹೊಸ ಹೊಸ ಮುಖಗಳ ಮಧ್ಯೆ—ಮೇಕಪ್ಪೇ ಇಲ್ಲದೆ, ಅರೆನೆರೆದ ದಾಡಿಯೊಂದಿಗೆ, ಇತ್ತ ವಿಲನ್, ಅತ್ತ ನಾಯಕ... ಇವೆರಡರ ಮಧ್ಯೆಯೂ ಗೊಂದಲ ಮೂಡಿಸುವಂತೆ ಮಿಂಚುತ್ತಿದ್ದ.

ಅದು ನಟನೆಯಲ್ಲ. ಅದು ನಾನಾ.

ನಾನಾ ಇರುತ್ತಾನೆಂದರೆ ಅದರಲ್ಲಿ ತಾವು ನಟಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವಷ್ಟು ನಾಯಕರಿಗೆ ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸುವ ಅಗಾಧ ಪ್ರತಿಭೆ ಅವನದು.

ಹಸಿ ಹಸಿ ರಕ್ತಪಾತದ ಪಾತ್ರಗಳ ಕ್ರೌರ್ಯ, ಆ ಭೀಭತ್ಸತೆ—ಬಹುಶಃ ನಾನಾ ಮಾತ್ರ ಹುಟ್ಟಿಸಬಲ್ಲ.

‘ಖಾಮೋಶಿ’ಯಂತಹ ವಿಭಿನ್ನ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಾತೇ ಬಾರದೆ ಎಲ್ಲರಿಂದಲೂ ಮಾತಾಡಿಸಿದ ನಾನಾ ಕೇವಲ ನಟನಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.

ಜತೆಗಿದ್ದವರ ಭಾವನೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದ.

ಈಗಿನ ಪರಕಾಚನಂತೆ ಬಾಯಿಗೆ ಬಂದಂತೆ ಯಾವತ್ತೂ ಮಾತನಾಡಲಿಲ್ಲ. ಸುಖಾಸುಮ್ಮನೆ ಧರಣಿಗೆ ಇಳಿಯಲಿಲ್ಲ. ಸೆಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ತಕರಾರು ಮಾಡಲಿಲ್ಲ.

ಆದರೆ ಅಗತ್ಯ ಬಂದಾಗ ಧರಣಿಗೆ ಇಳಿದದ್ದೂ ನಾನಾನ ವಿಶೇಷತೆ.

ಅವನು ಇದ್ದರೆ ಸಾಕು—

ಅಲ್ಲೊಂದು ಚಿತ್ರ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಮಗನನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ತಂದೆ.

ಅಸಹಾಯಕ ಗಂಡ. ಅಧಿಕಾರಿ. ಪೊಲೀಸ್. ವಿಲನ್.

ನಾನಾ ಮಾಡಿದ ಪಾತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಾ ಹೋದರೆ ಅದು ಮುಗಿಯುವುದಿಲ್ಲ.

ಆದರೆ ಅವನ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಮಾತು ಮಾತ್ರ ಬರೆಯಬಹುದು—ನಾನಾನನ್ನು ಯಾರೂ ಅಭಿನಯಿಸಲಿಲ್ಲ.

ನಾನಾ ಮಾತ್ರ ನಾನಾನನ್ನು ಅಭಿನಯಿಸಿದ.

ಈ ಮರಾಠಿ ಮಣ್ಣಿನ ಮಗ ಇವತ್ತು ಅನಿರೀಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಮತ್ತದೇ ಒಂದು ಡೈಲಾಗ್ ಕೊಟ್ಟು ಹೊರಟುಹೋಗಿದ್ದಾನೆ.

"ಸಾಲಾ ಏಕ್ ಮಚ್ಚರ್ ಆದಮಿ ಕೋ ಹಿಜಡಾ ಬನಾದೇತಾ ಹೈ.." - YASHAVANTH

ಅವನ ಅತ್ಯಂತ ಮಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಖ್ಯಾತ ಡೈಲಾಗ್ ಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ

ಆಗಯಾ ಮೇರಿ ಮೌಥ್ ಕಾ ತಮಾಶಾ ದೇಖನೆ.. क्रांतिवीर (Krantiveer)

ಸಾಲಾ ಯೇ ದುಃಖ ಕಾಹೇ ಖತಮ್ ನಹೀಂ ಹೋತಾ ಬೇ? — Welcome

ವಿಶ್ವನಾಥ ನಾನಾ ಪಾಟೇಕರ್.

ಅಂದರೆ... ನಿನ್ನೆವರೆಗೂ ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣೆದುರು ಇದ್ದವನು,

ಇವತ್ತು ನೆನಪಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದಾನೆ

ನಾನಾ ಖಾಸಗಿಬದುಕಿನ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದಿಷ್ಟು -

ನಾನಾ ಪಾಟೇಕರ್ 1978ರಲ್ಲಿ ನಟಿ ಹಾಗೂ ಲೇಖಕಿ ನೀಲಕಾಂತಿ ಪಾಟೇಕರ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾಗಿದ್ದರು. ಇಬ್ಬರೂ ನಂತರ ಹಲವು ವರ್ಷ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ವಾಸಿಸಿದರೂ ವಿಚ್ಛೇದನ ಪಡೆದಿರಲಿಲ್ಲ. ಈಗ ಮರಾಠ ನಿಸ್ಪ್ರಹ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ನಾನಾ ಪಾಟೆಕರ್

ಇಬ್ಬರು ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳು—ದುರ್ವಾಸ ಮತ್ತು ಮಲ್ಹಾರ್. ದುರ್ವಾಸ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ, ಸುಮಾರು ಎರಡೂವರೆ ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಧನ. ಮಲ್ಹಾರ್ ಬದುಕುಳಿದ ಏಕೈಕ ಪುತ್ರ; ಚಿತ್ರರಂಗದ ಹಿಂದಿನ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲೂ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.

ನಾನಾ ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಯಾವತ್ತೂ ಬೆಳಕಿನ ಮುಂದೆ ಇಟ್ಟವನಲ್ಲ. ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ಎಷ್ಟು ದೊಡ್ಡವನಾಗಿದ್ದನೋ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟೇ ಖಾಸಗಿ.

ನಮ್ಮ ಕಾಲದ ಒಬ್ಬ ಲೆಜೆಂಡರಿ ನಟನ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದ್ದೆವು ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದೇನನ್ನೂ ನಮ್ಮಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ—

ನಾನಾ...

ಎದುರಿದ್ದವರಿಗೆ ಕಣ್ಣಲ್ಲೇ,

ನಟನೆಯಲ್ಲೇ

ಮೌನದಲ್ಲೇ,

“ನಾನಾ... ನೀನಾ..?”

ಎಂದು ಸವಾಲಾಗಿ ಬೆಳೆದವನು.

ಅವನನ್ನು ಅನುಕರಿಸಬಹುದು.

ಅವನ ಡೈಲಾಗ್ ಹೇಳಬಹುದು.

ಅವನ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ಮಾಡಬಹುದು.

ಆದರೆ...

ಅವನಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಅವನ ನೈತಿಕ ಮೌಲ್ಯ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳದೆ ಬದುಕಿದ ಎನ್ನುವುದೇ ಅವನ ದೊಡ್ಡ ವಿಸ್ಮಯ.

ವಿಶ್ವನಾಥ ನಾನಾ ಪಾಟೇಕರ್—

ದೋನಾ ಪೌಲಾದ ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಟು,

ಸಾವಿರ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು,

ಸಾವಿರ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು,

ಸಾವಿರ ಡೈಲಾಗ್‌ಗಳನ್ನು,

ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅಳಿಸಲಾಗದ ಗುರುತನ್ನು ಹಿಂದೆ ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗಿದ್ದಾನೆ.

ಹೋಗಿಬನ್ನಿ ನಾನಾ...

ನೀವು ನಾನಾ ಅಲ್ಲ...

ದಾದಾ.

ನುಡಿಮುತ್ತು

 


ಅಮೃತವರ್ಷಿಣಿ - ಸುಭಾಷಿತ -3

ಖಂಡಿತೋऽಪಿ ವಿಮೃಷ್ಟೋऽಪಿ ತಾಪಿತೋऽಪಿ ಪುನಃ ಪುನಃ |
ಸದ್ವೃತ್ತಿಂ ಸಾಧುವನ್ನೇಕ್ಷುಃ ಪ್ರಜಹಾತಿ ಸ್ವಮಾಧುರೀಮ್ ||

📖 ಮೂಲ: ಶತಾವಧಾನಿ ಡಾ. ಆರ್. ಗಣೇಶ್ ಅವರ 'ನಿತ್ಯನೀತಿ'

ಭಾವಾರ್ಥ:
ಕಬ್ಬನ್ನು ತುಂಡುಮಾಡಿದರೂ, ಗಾಣದಲ್ಲಿಟ್ಟು ಹಿಂಡಿದರೂ, ಬೆಂಕಿಯ ಮೇಲೆ ಹಾಕಿ ಪುನಃ ಪುನಃ ಕುದಿಸಿದರೂ ಅದು ತನ್ನ ಸಹಜ ಸಿಹಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೇ, ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸಜ್ಜನರಾದವರು ಎಷ್ಟೇ ಕಷ್ಟ, ನಿಂದನೆ ಅಥವಾ ತಾಪಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾದರೂ ತಮ್ಮ ಸಾತ್ವಿಕ ಸನ್ನಡೆಯನ್ನು, ಶಾಂತಿ ಹಾಗೂ ಕರುಣೆಯ ನೈಜ ಗುಣವನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ತೊರೆಯುವುದಿಲ್ಲ.
───────────────────────
🪷ತಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಹಲ್ಲೆ ನಡೆಸಿದ ದರೋಡೆಕೋರರಿಗೂ ಪೂಜಾ ನೈವೇದ್ಯ ನೀಡಿ ಕರುಣೆ ತೋರಿದ ರಮಣ ಮಹರ್ಷಿಗಳು🪷

೧೯೨೪ರ ಜೂನ್ ೨೬ರ ರಾತ್ರಿ. ತಿರುವಣ್ಣಾಮಲೈನ ಅರುಣಾಚಲ ಬೆಟ್ಟದ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಶ್ರೀ ರಮಣಾಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮೌನ ಆವರಿಸಿತ್ತು. ರಮಣ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ತಮ್ಮ ಕೆಲವು ಶಿಷ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಕೊಠಡಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದರು.
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಧನ-ಕನಕಗಳಿವೆ ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಭಾವಿಸಿದ ದರೋಡೆಕೋರರ ಗುಂಪೊಂದು ಬಾಗಿಲು ಮುರಿದು ಒಳನುಗ್ಗಿತು. ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿದ್ದುದು ಕೇವಲ ಕೆಲವು ಪೂಜಾ ಪಾತ್ರೆಗಳು ಮತ್ತು ನೈವೇದ್ಯಕ್ಕೆ ಇಟ್ಟಿದ್ದ ಕೆಲವೇ ಮಾವಿನಹಣ್ಣುಗಳು. ಇಡೀ ಆಶ್ರಮ ಹುಡುಕಿದರೂ ಹಣ ಸಿಗದಿದ್ದಾಗ ಕಳ್ಳರು ಕೋಪದಿಂದ ಕುದಿಯತೊಡಗಿದರು.
ತಮ್ಮ ಆಕ್ರೋಶವನ್ನು ತಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು, ದರೋಡೆಕೋರರು ಭಾರಿ ಮರದ ಕೋಲಿನಿಂದ ರಮಣ ಮಹರ್ಷಿಗಳ ಕಾಲಿನ ತೊಡೆಯ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಹೊಡೆದರು. ಮಹರ್ಷಿಗಳ ಶರೀರದಿಂದ ರಕ್ತ ಸೋರತೊಡಗಿತು.
ಅಲ್ಲೇ ಇದ್ದ ಯುವ ಶಿಷ್ಯ ಕುಂಜುಸ್ವಾಮಿ ಹಾಗೂ ಇತರರು ಕೋಪಗೊಂಡು, ಕಳ್ಳರನ್ನು ಎದುರಿಸಿ ಹೊಡೆಯಲು ಮುಂದಾದರು. ಆದರೆ, ತೀವ್ರ ದೈಹಿಕ ನೋವಿನ ನಡುವೆಯೂ ರಮಣ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಶಾಂತವಾಗಿ ಶಿಷ್ಯರನ್ನು ತಡೆದು ಹೇಳಿದರು:

"ಶಾಂತರಾಗಿರಿ! ಅವರು ತಮ್ಮ ಅಜ್ಞಾನದ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ನಾವೇಕೆ ನಮ್ಮ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಕ್ಷಮೆಯ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಬಿಡಬೇಕು? ಹೊರಗಿನ ಘಟನೆಗಳಿಗೆ ನಮ್ಮ ಅಂತರಂಗದ ಸ್ವಭಾವ ಕೆಡಬಾರದು."

ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ರಕ್ತಸಿಕ್ತರಾಗಿದ್ದ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಆ ಕಳ್ಳರನ್ನು ನೋಡಿ, "ನಿಮಗೆ ಹಣ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ ಎಂಬ ನಿರಾಶೆಯಲ್ಲಿದ್ದೀರಿ. ಹಸಿವಾಗಿರಬಹುದು, ಆ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಮಾವಿನಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ತಿಂದೇ ಹೋಗಿ" ಎಂದು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ನೈವೇದ್ಯದ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಅವರತ್ತ ನೀಡಿದರು!
ಅವರ ಆ ಅಪೂರ್ವ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಅಸೀಮ ಕರುಣೆಯನ್ನು ಕಂಡ ಕಳ್ಳರು ದಿಗ್ಭ್ರಮೆಗೊಂಡು, ತಂದಿದ್ದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲೇ ಹಾಕಿ ರಾತ್ರಿಯ ಕತ್ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಪರಾರಿಯಾದರು. 
ಶುಭದಿನ



Tuesday, October 6, 2026

ಸುಭಾಷಿತ

https://www.youtube.com/watch?v=KM9jHQLhNBg

ಅಮೃತವರ್ಷಿಣಿ - ಸುಭಾಷಿತ 02

🪔ಅಮೃತವರ್ಷಿಣಿ - ಸುಭಾಷಿತ 🪔

ಧರ್ಮ ಏವ ಹತೋ ಹಂತಿ ಧರ್ಮೋ ರಕ್ಷತಿ ರಕ್ಷಿತಃ ।

ತಸ್ಮಾದ್ಧರ್ಮೋ ನ ಹಂತವ್ಯೋ ಮಾ ನೋ ಧರ್ಮೋ ಹತೋಽವಧೀತ್ ॥

📖ಆಕರ: ಮಹಾಭಾರತ (ವನ ಪರ್ವ) / ಮನುಸ್ಮೃತಿ (ಅಧ್ಯಾಯ ೮, ಶ್ಲೋಕ ೧೫)

ಭಾವಾರ್ಥ:

ನಾವು ತುಳಿದು ನಾಶಗೊಳಿಸಿದ ಧರ್ಮವು ನಮ್ಮನ್ನೇ ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ನಾವು ರಕ್ಷಿಸಿದ ಮತ್ತು ಪಾಲಿಸಿದ ಧರ್ಮವು ನಮ್ಮನ್ನು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಷ್ಟದಲ್ಲೂ ಸದಾ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಯಾವುದೇ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೂ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಸದಾಚಾರದ ಹಾದಿಯನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಕೈಬಿಡಬಾರದು.

───────────────────────────────────────────────────────────

ಕಲ್ಯಾಣ ಪ್ರಾಂತ್ಯವನ್ನು ಜಯಿಸಿದ ನಂತರ, ಶಿವಾಜಿ ಮಹಾರಾಜರ ಸೇನಾಪತಿಯಾಗಿದ್ದ ಆಬಾಜಿ ಸೋಮದೇವನು ಕಲ್ಯಾಣದ ಸುಬೇದಾರನ ಅತ್ಯಂತ ಸೌಂದರ್ಯವತಿಯಾದ ಸೊಸೆಯನ್ನು (ಅವಳ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ) ಯುದ್ಧದ ಕಾಣಿಕೆಯಾಗಿ ಶಿವಾಜಿಯವರ ಮುಂದೆ ತಂದು ನಿಲ್ಲಿಸಿದನು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಗಳ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳನ್ನು ಬಂಧಿಸುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವೆನಿಸಿತ್ತು.

ಆದರೆ ಆ ರಾಜಕುಮಾರಿಯನ್ನು ಕಂಡ ತಕ್ಷಣ, ಶಿವಾಜಿ ಮಹಾರಾಜರ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಪ ಮತ್ತು ತೀವ್ರ ವಿಷಾದ ಮೂಡಿತು. ಅವರು ತಕ್ಷಣವೇ ತಮ್ಮ ಸಿಂಹಾಸನದಿಂದ ಎದ್ದುಬಂದು, ಆಕೆಗೆ ಗೌರವದಿಂದ ಶಿರಬಾಗಿಸಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದರು.

ನಂತರ ಅತ್ಯಂತ ವಿನಮ್ರವಾಗಿ ಹೀಗೆ ನುಡಿದರು:

"ಅಮ್ಮಾ! ನನ್ನ ತಾಯಿ ಜಿಜಾಬಾಯಿಯಷ್ಟೇ ನೀವೂ ನನಗೆ ಪೂಜನೀಯರು. ನಿಮ್ಮಂತಹ ಸುಂದರ ತಾಯಿಗೆ ನಾನು ಮಗನಾಗಿ ಜನ್ಮತಾಳಿದ್ದರೆ, ನಾನೂ ಸುಂದರನಾಗಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದೆನೇನೋ! ನನ್ನ ಸೇನಾಪತಿ ಮಾಡಿದ ಈ ದೊಡ್ಡ ಅಪರಾಧಕ್ಕಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ಮಗನಾದ ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಬಳಿ ಕ್ಷಮೆ ಯಾಚಿಸುತ್ತೇನೆ."


ಶಿವಾಜಿಯವರು ತಕ್ಷಣವೇ ಆಕೆಗೆ ಅತ್ಯುನ್ನತ ರಾಜಮರ್ಯಾದೆಯನ್ನು ನೀಡಿ, ರೇಷ್ಮೆ ಸೀರೆ ಹಾಗೂ ಒಡವೆಗಳನ್ನು ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ಕೊಟ್ಟು, ತಮ್ಮದೇ ಸ್ವಂತ ಸೈನಿಕರ ಕಾವಲಿನಲ್ಲಿ ಆಕೆಯನ್ನು ಅವಳ ಮನೆಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ತಲುಪಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲದೆ, ಶತ್ರು ಪಕ್ಷದ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆಯೂ ಕೈ ಎತ್ತುವುದು ಮಹಾಪಾಪ ಎಂದು ತಮ್ಮ ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ಕಠೋರ ಆಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದರು.

ತನ್ನ ಶತ್ರುವಿನ ಪರಿವಾರದ ಹೆಣ್ಣುಮಗಳನ್ನೂ ತಾಯಿಯಂತೆ ಕಂಡ ಶಿವಾಜಿ ಮಹಾರಾಜರ ಈ ಉನ್ನತ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠೆ ಮತ್ತು ಚಾರಿತ್ರ್ಯವನ್ನು ಕಂಡು ಸ್ವತಃ ಶತ್ರುಗಳೇ ಕಣ್ಣೀರು ಸುರಿಸಿ ಶಿರಬಾಗಿದರು.


ಕೃಪೆ : ಗುರುದತ್ತ ಕೂಡ್ಲಿ



ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಎಷ್ಟು ಸುತ್ತು ಬರಬೇಕು? ಶಾಸ್ತ್ರ ಹೇಳುವುದೇನು?

 ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗ ದೇವರ ದರ್ಶನ ಪಡೆದು, ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಸುತ್ತ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಹಾಕುವುದು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.ಕೆಲವು ಭಕ್ತರು ಒಂದು ಸುತ್ತು ಹಾಕಿದರೆ, ...