ನಾನಾ... ನೀನಾ..?
ಎದುರಿಗೆ ಸಹ ನಟನಿರಲಿ, ನಾಯಕನಿರಲಿ, ವಿಲನ್ ಇರಲಿ—ಯಾರನ್ನೂ ಕೇರ್ ಮಾಡದೇ, ತನ್ನದೇ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ನಿಂದ, ತನ್ನದೇ ನಟನೆಯಿಂದ, ಪಾತ್ರವನ್ನು ನೈಜವಾಗಿಸಿ ಗೆದ್ದ ಮರಾಠಿ ರಂಗಭೂಮಿಯ ಪ್ರತಿಭೆ ಮರಾಠಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ - ನಾನಾ.
ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ರಾಜಕುಮಾರ್ ಎಂಬ ನಾಯಕನ ಎದುರು ಇನ್ಸ್ಪೆಕ್ಟರ್ ವಾಗಳೆ ಆಗಿ ನಿಂತಾಗಲೂ—ಜೋತುಬಿದ್ದ ಸ್ವೆಟರ್, ಲೂಸು ಪ್ಯಾಂಟ್, ಅರೆಬರೆ ಮಾಸಿದ ದಾಡಿ... ಇವೆಲ್ಲದರ ನಡುವೆ ಮಿಂಚಿದ್ದು ನಾನಾನೇ.
ಈ ರಾಜಕುಮಾರ್ ಅದೇನೋ ಡೈಲಾಗ್ ಕಿಂಗ್ ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಂಡವನಾದರೂ, ದೇವ್ರಾಣೆ, ಅವನ ಯಾವ ಡೈಲಾಗ್ ಕೂಡ ನನಗೆ ಅಷ್ಟು ನೆನಪಿಲ್ಲ.
ಅದರಲ್ಲೂ ಹಾಗೆ ಜೋಬದ್ರ ನಾಯಕನಂತೆ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಪೇಲವವಾಗಿದ್ದ ರಾಜಕುಮಾರ್ ಹ್ಯಾಗಾದರೂ ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಎದ್ದು ನಿಂತನೋ ನನಗಿವತ್ತಿಗೂ ಗೊತ್ತಾಗಿಲ್ಲ.
ಆದರೆ ಆಗಿನ ಅವನ ವರ್ಚಸ್ಸಿನ ಎದುರಿಗೂ ನಾನಾ ಬೆಂಕಿಯಂತಹ ಮಾತು, ಕಣ್ಣು ಮತ್ತು ದೇಹಭಾಷೆಯಿಂದ ಎದ್ದು ನಿಂತಿದ್ದ.
ಅದು ‘ಪ್ರಹಾರ್’.
ನಮ್ಮ ಬೆಳಗಾವಿಯ ಮರಾಠಾ ಲೈಟ್ ಇನ್ಫೆಂಟ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ತಿಂಗಳು ದೇಹ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸು ದಂಡಿಸಿ ನಟಿಸಿದ ಚಿತ್ರ. ಮಿಲಿಟರಿ ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇವತ್ತಿಗೂ ಲೆಜೆಂಡರಿ ಮೂವಿ.
ಆಮೇಲೆ ಸಾಲು ಸಾಲಾಗಿ ಡೈಲಾಗ್ ಬರೆದು ಬರೆದು ಅವನನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿದರು.
ಆದರೆ ನಾನಾ?
ಅವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಆವರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಲೇ ಬೆಳೆದ.
‘ಯಶವಂತ್’ ಎಂಬ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾಲು ಸಾಲು ಟಚ್ಚೇ ಆಗದ ಡೈಲಾಗ್ಗಳನ್ನು ಅವನಿಂದ ಹೊಡೆಸಿ ಚಿತ್ರ ಗೆಲ್ಲಿಸಲು ನೋಡಿದರೂ, ನಾನಾ ಅವನ್ನೂ ಜೀರ್ಣಿಸಿ, “ಹೌದು... ಇವನಿಂದಲೇ ಇಂಥ ಮಾತು ಬರಬೇಕು” ಎನ್ನಿಸುವಂತೆ ನಟಿಸಿಬಿಟ್ಟ.
ಬಹುಶಃ ನಾನು ಗಮನಿಸಿದಂತೆ, ಅಮಿತಾಭ್ ಬಚ್ಚನ್ನಂತಹ ಅಗಾಧ ಪ್ರತಿಭೆಯ ಎದುರೂ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣಿಟ್ಟು ಅಭಿನಯಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಏಕೈಕ ನಟ ಎಂದರೆ ನಾನಾ ಮಾತ್ರ.
ನೋಡಲು ಯಾವ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲೂ ನಾಯಕನ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ನೆಸ್ ಇಲ್ಲ.
ಆದರೂ ಟಬೂ ಜೊತೆ ತೀರಾ ಲವ್ವರ್ನಂತೆ ನಟಿಸಿದ.
ತದನಂತರ ಮಲೈಕಾ ಅರೋರಾಳ ಸೊಂಟಕ್ಕೂ ಕೈ ಹಾಕಿ “ಸೈ” ಎನಿಸಿಕೊಂಡ.
“ಇವನೇನೂ ಕಾಮಿಡಿ ಪೀಸ್ ಅಲ್ಲ ಇವನು” ಎನ್ನುವಾಗಲೇ ವೆಲ್ಕಮ್ನಲ್ಲಿ ವಿಲನ್ ಶೇಡ್ನ ಕಾಮಿಡಿಗೂ ನಾನಾ ಮಾತ್ರ ಸವಾಲು ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಿದ. ಯಾವ ಪಾತ್ರ ಕೊಟ್ಟರೂ ಪಾತೆಗೆ ಹಾಕಿದ ನೀರಿನಂತೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುತ್ತಿದ್ದ ನಾನಾ—
ಪೊಲೀಸ್. ನಿಸ್ಸಹಾಯಕ ಅಪ್ಪ. ಅಸಹಾಯಕ ಗಂಡ. ಅಧಿಕಾರಿ.
ವಿಲನ್. ಪ್ರೇಮಿಯೂ ಹೌದು. ಕಾಮಿಡಿಯನ್ ಕೂಡ ಹೌದು.
ಆದರೆ ಯಾವ ಪಾತ್ರದಲ್ಲೂ ನಾನಾ ಕಾಣುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಪಾತ್ರವೇ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು.
ಅದಕ್ಕೇ ಅವನು ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಯಾರೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ಮುರಿಯಲಾಗದ ಸವಾಲಾಗಿದ್ದ.
‘ಅಬ್ ತಕ್ ಛಪ್ಪನ್’ನಲ್ಲಿ ದಯಾ ನಾಯಕನಾಗಿ ಮಿಂಚಿದ.
‘ಶಕ್ತಿ’ಯಂತಹ ಅಪ್ಪಟ ರೆಟ್ರೋ ಶೈಲಿಯ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ದೇಶಿ ವಿಲನ್ ತಂದೆಯಾಗಿ ಮೈದಳೆದಾಗ, ಇನ್ನು ವಿಲನ್ ಅಂದರೆ ನಾನಾ ಮಾತ್ರ ಎನ್ನುವಂತೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸಿದ.
ಅಮಿತಾಭ್ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಇಳಿಮುಖವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ಅವರೊಡನೆ ಜೊತೆ ನಿಂತ ನಾನಾ, ಅವರ ಎದುರು ನಿಂತಾಗಲೂ ತನ್ನ ಎತ್ತರ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ.
ಮೊನ್ನೆ ಮೊನ್ನೆಯವರೆಗೂ ವೆಬ್ಸೀರೀಸ್ಗಳಲ್ಲೂ ಹೊಸ ಹೊಸ ಪ್ರತಿಭೆ, ಹೊಸ ಹೊಸ ಮುಖಗಳ ಮಧ್ಯೆ—ಮೇಕಪ್ಪೇ ಇಲ್ಲದೆ, ಅರೆನೆರೆದ ದಾಡಿಯೊಂದಿಗೆ, ಇತ್ತ ವಿಲನ್, ಅತ್ತ ನಾಯಕ... ಇವೆರಡರ ಮಧ್ಯೆಯೂ ಗೊಂದಲ ಮೂಡಿಸುವಂತೆ ಮಿಂಚುತ್ತಿದ್ದ.
ಅದು ನಟನೆಯಲ್ಲ. ಅದು ನಾನಾ.
ನಾನಾ ಇರುತ್ತಾನೆಂದರೆ ಅದರಲ್ಲಿ ತಾವು ನಟಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವಷ್ಟು ನಾಯಕರಿಗೆ ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸುವ ಅಗಾಧ ಪ್ರತಿಭೆ ಅವನದು.
ಹಸಿ ಹಸಿ ರಕ್ತಪಾತದ ಪಾತ್ರಗಳ ಕ್ರೌರ್ಯ, ಆ ಭೀಭತ್ಸತೆ—ಬಹುಶಃ ನಾನಾ ಮಾತ್ರ ಹುಟ್ಟಿಸಬಲ್ಲ.
‘ಖಾಮೋಶಿ’ಯಂತಹ ವಿಭಿನ್ನ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಾತೇ ಬಾರದೆ ಎಲ್ಲರಿಂದಲೂ ಮಾತಾಡಿಸಿದ ನಾನಾ ಕೇವಲ ನಟನಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.
ಜತೆಗಿದ್ದವರ ಭಾವನೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದ.
ಈಗಿನ ಪರಕಾಚನಂತೆ ಬಾಯಿಗೆ ಬಂದಂತೆ ಯಾವತ್ತೂ ಮಾತನಾಡಲಿಲ್ಲ. ಸುಖಾಸುಮ್ಮನೆ ಧರಣಿಗೆ ಇಳಿಯಲಿಲ್ಲ. ಸೆಟ್ಗಳಲ್ಲಿ ತಕರಾರು ಮಾಡಲಿಲ್ಲ.
ಆದರೆ ಅಗತ್ಯ ಬಂದಾಗ ಧರಣಿಗೆ ಇಳಿದದ್ದೂ ನಾನಾನ ವಿಶೇಷತೆ.
ಅವನು ಇದ್ದರೆ ಸಾಕು—
ಅಲ್ಲೊಂದು ಚಿತ್ರ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಮಗನನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ತಂದೆ.
ಅಸಹಾಯಕ ಗಂಡ. ಅಧಿಕಾರಿ. ಪೊಲೀಸ್. ವಿಲನ್.
ನಾನಾ ಮಾಡಿದ ಪಾತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಾ ಹೋದರೆ ಅದು ಮುಗಿಯುವುದಿಲ್ಲ.
ಆದರೆ ಅವನ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಮಾತು ಮಾತ್ರ ಬರೆಯಬಹುದು—ನಾನಾನನ್ನು ಯಾರೂ ಅಭಿನಯಿಸಲಿಲ್ಲ.
ನಾನಾ ಮಾತ್ರ ನಾನಾನನ್ನು ಅಭಿನಯಿಸಿದ.
ಈ ಮರಾಠಿ ಮಣ್ಣಿನ ಮಗ ಇವತ್ತು ಅನಿರೀಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಮತ್ತದೇ ಒಂದು ಡೈಲಾಗ್ ಕೊಟ್ಟು ಹೊರಟುಹೋಗಿದ್ದಾನೆ.
"ಸಾಲಾ ಏಕ್ ಮಚ್ಚರ್ ಆದಮಿ ಕೋ ಹಿಜಡಾ ಬನಾದೇತಾ ಹೈ.." - YASHAVANTH
ಅವನ ಅತ್ಯಂತ ಮಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಖ್ಯಾತ ಡೈಲಾಗ್ ಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ
ಆಗಯಾ ಮೇರಿ ಮೌಥ್ ಕಾ ತಮಾಶಾ ದೇಖನೆ.. क्रांतिवीर (Krantiveer)
ಸಾಲಾ ಯೇ ದುಃಖ ಕಾಹೇ ಖತಮ್ ನಹೀಂ ಹೋತಾ ಬೇ? — Welcome
ವಿಶ್ವನಾಥ ನಾನಾ ಪಾಟೇಕರ್.
ಅಂದರೆ... ನಿನ್ನೆವರೆಗೂ ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣೆದುರು ಇದ್ದವನು,
ಇವತ್ತು ನೆನಪಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದಾನೆ
ನಾನಾ ಖಾಸಗಿಬದುಕಿನ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದಿಷ್ಟು -
ನಾನಾ ಪಾಟೇಕರ್ 1978ರಲ್ಲಿ ನಟಿ ಹಾಗೂ ಲೇಖಕಿ ನೀಲಕಾಂತಿ ಪಾಟೇಕರ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾಗಿದ್ದರು. ಇಬ್ಬರೂ ನಂತರ ಹಲವು ವರ್ಷ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ವಾಸಿಸಿದರೂ ವಿಚ್ಛೇದನ ಪಡೆದಿರಲಿಲ್ಲ. ಈಗ ಮರಾಠ ನಿಸ್ಪ್ರಹ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ನಾನಾ ಪಾಟೆಕರ್
ಇಬ್ಬರು ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳು—ದುರ್ವಾಸ ಮತ್ತು ಮಲ್ಹಾರ್. ದುರ್ವಾಸ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ, ಸುಮಾರು ಎರಡೂವರೆ ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಧನ. ಮಲ್ಹಾರ್ ಬದುಕುಳಿದ ಏಕೈಕ ಪುತ್ರ; ಚಿತ್ರರಂಗದ ಹಿಂದಿನ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲೂ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.
ನಾನಾ ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಯಾವತ್ತೂ ಬೆಳಕಿನ ಮುಂದೆ ಇಟ್ಟವನಲ್ಲ. ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ಎಷ್ಟು ದೊಡ್ಡವನಾಗಿದ್ದನೋ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟೇ ಖಾಸಗಿ.
ನಮ್ಮ ಕಾಲದ ಒಬ್ಬ ಲೆಜೆಂಡರಿ ನಟನ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದ್ದೆವು ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದೇನನ್ನೂ ನಮ್ಮಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ—
ನಾನಾ...
ಎದುರಿದ್ದವರಿಗೆ ಕಣ್ಣಲ್ಲೇ,
ನಟನೆಯಲ್ಲೇ
ಮೌನದಲ್ಲೇ,
“ನಾನಾ... ನೀನಾ..?”
ಎಂದು ಸವಾಲಾಗಿ ಬೆಳೆದವನು.
ಅವನನ್ನು ಅನುಕರಿಸಬಹುದು.
ಅವನ ಡೈಲಾಗ್ ಹೇಳಬಹುದು.
ಅವನ ಮ್ಯಾನರಿಸಮ್ ಮಾಡಬಹುದು.
ಆದರೆ...
ಅವನಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಅವನ ನೈತಿಕ ಮೌಲ್ಯ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳದೆ ಬದುಕಿದ ಎನ್ನುವುದೇ ಅವನ ದೊಡ್ಡ ವಿಸ್ಮಯ.
ವಿಶ್ವನಾಥ ನಾನಾ ಪಾಟೇಕರ್—
ದೋನಾ ಪೌಲಾದ ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಟು,
ಸಾವಿರ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು,
ಸಾವಿರ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು,
ಸಾವಿರ ಡೈಲಾಗ್ಗಳನ್ನು,
ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅಳಿಸಲಾಗದ ಗುರುತನ್ನು ಹಿಂದೆ ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗಿದ್ದಾನೆ.
ಹೋಗಿಬನ್ನಿ ನಾನಾ...
ನೀವು ನಾನಾ ಅಲ್ಲ...
ದಾದಾ.