ಸುಭಾಷಿತ

https://www.youtube.com/watch?v=KM9jHQLhNBg

ಅಮೃತವರ್ಷಿಣಿ - ಸುಭಾಷಿತ 02

🪔ಅಮೃತವರ್ಷಿಣಿ - ಸುಭಾಷಿತ 🪔

ಧರ್ಮ ಏವ ಹತೋ ಹಂತಿ ಧರ್ಮೋ ರಕ್ಷತಿ ರಕ್ಷಿತಃ ।

ತಸ್ಮಾದ್ಧರ್ಮೋ ನ ಹಂತವ್ಯೋ ಮಾ ನೋ ಧರ್ಮೋ ಹತೋಽವಧೀತ್ ॥

📖ಆಕರ: ಮಹಾಭಾರತ (ವನ ಪರ್ವ) / ಮನುಸ್ಮೃತಿ (ಅಧ್ಯಾಯ ೮, ಶ್ಲೋಕ ೧೫)

ಭಾವಾರ್ಥ:

ನಾವು ತುಳಿದು ನಾಶಗೊಳಿಸಿದ ಧರ್ಮವು ನಮ್ಮನ್ನೇ ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ನಾವು ರಕ್ಷಿಸಿದ ಮತ್ತು ಪಾಲಿಸಿದ ಧರ್ಮವು ನಮ್ಮನ್ನು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಷ್ಟದಲ್ಲೂ ಸದಾ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಯಾವುದೇ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೂ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಸದಾಚಾರದ ಹಾದಿಯನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಕೈಬಿಡಬಾರದು.

───────────────────────────────────────────────────────────

ಕಲ್ಯಾಣ ಪ್ರಾಂತ್ಯವನ್ನು ಜಯಿಸಿದ ನಂತರ, ಶಿವಾಜಿ ಮಹಾರಾಜರ ಸೇನಾಪತಿಯಾಗಿದ್ದ ಆಬಾಜಿ ಸೋಮದೇವನು ಕಲ್ಯಾಣದ ಸುಬೇದಾರನ ಅತ್ಯಂತ ಸೌಂದರ್ಯವತಿಯಾದ ಸೊಸೆಯನ್ನು (ಅವಳ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ) ಯುದ್ಧದ ಕಾಣಿಕೆಯಾಗಿ ಶಿವಾಜಿಯವರ ಮುಂದೆ ತಂದು ನಿಲ್ಲಿಸಿದನು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಗಳ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳನ್ನು ಬಂಧಿಸುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವೆನಿಸಿತ್ತು.

ಆದರೆ ಆ ರಾಜಕುಮಾರಿಯನ್ನು ಕಂಡ ತಕ್ಷಣ, ಶಿವಾಜಿ ಮಹಾರಾಜರ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಪ ಮತ್ತು ತೀವ್ರ ವಿಷಾದ ಮೂಡಿತು. ಅವರು ತಕ್ಷಣವೇ ತಮ್ಮ ಸಿಂಹಾಸನದಿಂದ ಎದ್ದುಬಂದು, ಆಕೆಗೆ ಗೌರವದಿಂದ ಶಿರಬಾಗಿಸಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದರು.

ನಂತರ ಅತ್ಯಂತ ವಿನಮ್ರವಾಗಿ ಹೀಗೆ ನುಡಿದರು:

"ಅಮ್ಮಾ! ನನ್ನ ತಾಯಿ ಜಿಜಾಬಾಯಿಯಷ್ಟೇ ನೀವೂ ನನಗೆ ಪೂಜನೀಯರು. ನಿಮ್ಮಂತಹ ಸುಂದರ ತಾಯಿಗೆ ನಾನು ಮಗನಾಗಿ ಜನ್ಮತಾಳಿದ್ದರೆ, ನಾನೂ ಸುಂದರನಾಗಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದೆನೇನೋ! ನನ್ನ ಸೇನಾಪತಿ ಮಾಡಿದ ಈ ದೊಡ್ಡ ಅಪರಾಧಕ್ಕಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ಮಗನಾದ ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಬಳಿ ಕ್ಷಮೆ ಯಾಚಿಸುತ್ತೇನೆ."

ಶಿವಾಜಿಯವರು ತಕ್ಷಣವೇ ಆಕೆಗೆ ಅತ್ಯುನ್ನತ ರಾಜಮರ್ಯಾದೆಯನ್ನು ನೀಡಿ, ರೇಷ್ಮೆ ಸೀರೆ ಹಾಗೂ ಒಡವೆಗಳನ್ನು ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ಕೊಟ್ಟು, ತಮ್ಮದೇ ಸ್ವಂತ ಸೈನಿಕರ ಕಾವಲಿನಲ್ಲಿ ಆಕೆಯನ್ನು ಅವಳ ಮನೆಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ತಲುಪಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲದೆ, ಶತ್ರು ಪಕ್ಷದ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆಯೂ ಕೈ ಎತ್ತುವುದು ಮಹಾಪಾಪ ಎಂದು ತಮ್ಮ ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ಕಠೋರ ಆಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದರು.

ತನ್ನ ಶತ್ರುವಿನ ಪರಿವಾರದ ಹೆಣ್ಣುಮಗಳನ್ನೂ ತಾಯಿಯಂತೆ ಕಂಡ ಶಿವಾಜಿ ಮಹಾರಾಜರ ಈ ಉನ್ನತ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠೆ ಮತ್ತು ಚಾರಿತ್ರ್ಯವನ್ನು ಕಂಡು ಸ್ವತಃ ಶತ್ರುಗಳೇ ಕಣ್ಣೀರು ಸುರಿಸಿ ಶಿರಬಾಗಿದರು.

ಕೃಪೆ : ಗುರುದತ್ತ ಕೂಡ್ಲಿ

ಅಮೃತವರ್ಷಿಣಿ - ಸುಭಾಷಿತ 01

ಪೂರ್ವಂ ತ್ವಯಾಪ್ಯಭಿಮತಾ ಗತಮಾರ್ಗಚಿತ್ರೈಃ

ಶ್ಲಾಘ್ಯಂ ಗಮಿಷ್ಯಸಿ ಪದಂ ಪುನರಗ್ನಿಪೂತಾ |

ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಜಗತಃ ಪರಿವರ್ತಮಾನಾ

ಚಕ್ರಾರ ಪಂಕ್ತಿರಿವ ಗಚ್ಛತಿ ಭಾಗ್ಯ ಪಂಕ್ತಿಃ ||

📖 ಮೂಲ: ಭಾಸನ 'ಸ್ವಪ್ನವಾಸವದತ್ತಮ್' (ನಾಟಕ - ಅಂಕ ೧, ಶ್ಲೋಕ ೪)

ಭಾವಾರ್ಥ:

ಕಾಲದ ಉರುಳುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನ ಜೀವನದಲ್ಲೂ ಭಾಗ್ಯ ಮತ್ತು ದೌರ್ಭಾಗ್ಯಗಳು ರಥದ ಚಕ್ರದ ಕಡ್ಡಿಗಳಂತೆ (Spokes of a wheel) ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮೇಲಕ್ಕೂ ಕೆಳಗೂ ತಿರುಗುತ್ತಿರುತ್ತವೆ. ಇಂದು ಕಷ್ಟ ಅಥವಾ ಸೋಲು ಎದುರಾಗಿದ್ದರೆ ಅದು ಅಂತಿಮವಲ್ಲ; ಚಕ್ರ ತಿರುಗಿದಂತೆ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ನೆರಳಿನ ನಂತರ ಬೆಳಕು ಬಂದೇ ಬರುತ್ತದೆ. ಕಷ್ಟದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಧೃತಿಗೆಡದೆ ಶಾಂತವಾಗಿ ಮುನ್ನಡೆಯುವುದೇ ಜೀವನದ ಧೀರತೆ.

───────────────────────

ಅದು ೧೯೭೯ರ ಜುಲೈ ೧೦. ಶ್ರೀಹರಿಕೋಟಾದ ಸತೀಶ್ ಧವನ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಬಿಗುವಿನ ವಾತಾವರಣವಿತ್ತು. ಭಾರತದ ಪ್ರಥಮ ಉಪಗ್ರಹ ಉಡಾವಣಾ ನೌಕೆ 'SLV-3' ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶಕ್ಕೆ ಜಿಗಿಯಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿ ನಿಂತಿತ್ತು. ಆ ಮಹತ್ತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಯೋಜನೆಯ ಸಾರಥ್ಯ ವಹಿಸಿದ್ದ ಯುವ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಡಾ. ಎ.ಪಿ.ಜೆ. ಅಬ್ದುಲ್ ಕಲಾಂ.

ಕೌಂಟ್‌ಡೌನ್ ಮುಗಿದು ರಾಕೆಟ್ ಬೃಹತ್ ಶಬ್ದದೊಂದಿಗೆ ಗಗನಕ್ಕೆ ಜಿಗಿಯಿತು. ಆದರೆ, ಉಡಾವಣೆಯಾದ ಕೇವಲ ೩೧೭ ಸೆಕೆಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ದೋಷ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು, ಇಡೀ ನೌಕೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ತಪ್ಪಿ ಬಂಗಾಳಕೊಲ್ಲಿಯ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕುಸಿದುಬಿದ್ದಿತು.

ವರ್ಷಗಳ ಕಠಿಣ ಶ್ರಮ, ಅಪಾರ ಸಾಹಸ ಮತ್ತು ನೂರಾರು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳೆಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ನೀರುಪಾಲಾಗಿದ್ದವು. ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ವಿಮರ್ಶೆಗಳು ವ್ಯಕ್ತವಾದವು; "ಪ್ರಜೆಗಳ ತೆರಿಗೆ ಹಣ ವ್ಯರ್ಥವಾಯಿತು" ಎಂಬ ಕಟು ಟೀಕೆಗಳು ಕೇಳಿಬಂದವು. ಇಡೀ ತಂಡದ ಪಾಲಿಗೆ ಚಕ್ರದ ಅತಿ ಕೆಳಗಿನ ಹಂತದಲ್ಲಿದ್ದ ಕಷ್ಟದ ಕ್ಷಣವದು.

ಆಗ ಇಸ್ರೋ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ ಪ್ರೊ. ಸತೀಶ್ ಧವನ್ ಅವರು ತೋರಿದ ನಾಯಕತ್ವದ ಧೀರತೆ ಅಪೂರ್ವವಾದದ್ದು.

ಅಂದು ನಡೆದ ಮಾಧ್ಯಮ ಗೋಷ್ಠಿಗೆ ಕಲಾಂ ಅವರನ್ನು ಜೊತೆಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋದ ಸತೀಶ್ ಧವನ್, ಮೈಕ್ ಹಿಡಿದು ಎಲ್ಲಾ ಟೀಕೆಗಳನ್ನು ಸ್ವತಃ ತಮ್ಮ ಹೆಗಲ ಮೇಲೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು:

"ಇಂದು ನಮ್ಮ ಯೋಜನೆ ವಿಫಲವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ನನ್ನ ತಂಡದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ ಶ್ರಮವಹಿಸಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಸೋಲಿನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹೊಣೆಯನ್ನು ಅಧ್ಯಕ್ಷನಾಗಿ ನಾನು ಹೊರುತ್ತೇನೆ. ನಮಗೆ ನಮ್ಮ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಮೇಲೆ ಅಚಲ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ, ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ನಾವು ದೋಷಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುತ್ತೇವೆ."

ಅಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದೆ ಸತೀಶ್ ಧವನ್ ಮತ್ತು ಕಲಾಂ ಅವರ ತಂಡ ಧೃತಿಗೆಡದೆ, ರಾತ್ರಿ-ಹಗಲೆನ್ನದೆ ದೋಷಗಳನ್ನು ತಿದ್ದಲು ತೊಡಗಿತು. ನಿಧಾನವಾಗಿ ಭಾಗ್ಯದ ಚಕ್ರ ಮೇಲಕ್ಕೆ ತಿರುಗತೊಡಗಿತ್ತು.

ಸರಿಯಾಗಿ ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ — ೧೯೮೦ರ ಜುಲೈ ೧೮.

ಮತ್ತೆ 'SLV-3' ಉಡಾವಣೆಗೆ ಸಿದ್ಧವಾಯಿತು. ಈ ಬಾರಿ ರಾಕೆಟ್ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಗಗನಕ್ಕೆ ಹಾರಿ 'ರೋಹಿಣಿ' ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಕಕ್ಷೆಗೆ ತಲುಪಿಸಿತು. ಇಡೀ ಜಗತ್ತೇ ಭಾರತದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಬೆರಗಾಗಿ ಶ್ಲಾಘಿಸಿತು.

ಉಡಾವಣೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ನಂತರ ನಡೆದ ಮಾಧ್ಯಮ ಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಸತೀಶ್ ಧವನ್ ಅವರು ಮೈಕ್ ಅನ್ನು ಕಲಾಂ ಅವರ ಕೈಗೆ ನೀಡುತ್ತಾ, ಪ್ರಶಾಂತವಾಗಿ ಮುಗುಳ್ನಕ್ಕು ಹೇಳಿದರು:

"ಕಲಾಂ, ಇಂದು ನಾವು ಗೆದ್ದಿದ್ದೇವೆ. ಇದರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು ನಿನಗೆ ಮತ್ತು ನಿನ್ನ ತಂಡಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಬೇಕು. ಇಂದಿನ ಪತ್ರಿಕಾಗೋಷ್ಠಿಯನ್ನು ನೀನೇ ಮುನ್ನಡೆಸು!".

ಸೋಲು ಮತ್ತು ಯಶಸ್ಸುಗಳು ಬದುಕಿನ ಚಕ್ರದ ಎರಡು ಮಗ್ಗುಲುಗಳು. ಸತೀಶ್ ಧವನ್ ಮತ್ತು ಕಲಾಂ ಅವರು ಅಂದು ಸೋಲಿಗೆ ಕುಸಿಯದೇ, ಟೀಕೆಗಳಿಗೆ ಧೃತಿಗೆಡದೇ ಶಾಂತವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮುಂದುವರಿಸಿದ್ದರಿಂದಲೇ ಇಸ್ರೋದ ಭಾಗ್ಯಚಕ್ರ ತಿರುಗಿ ಭವ್ಯ ಯಶಸ್ಸು ಒಲಿಯಿತು. ಬದುಕಿನ ಬಂಡಿ ಕತ್ತಲ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಿರುವಾಗ, ಚಕ್ರ ತಿರುಗಿ ಬೆಳಕಿನ ಮಗ್ಗುಲಿಗೆ ತಲುಪುವವರೆಗೆ ತಾಳ್ಮೆ ಮತ್ತು ಸತತ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬಾರದು.

───────────────────────

ಶುಭದಿನ! 🙏

ಕೃಪೆ : ಗುರುದತ್ತ ಕೂಡ್ಲಿ