ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗ ದೇವರ ದರ್ಶನ ಪಡೆದು, ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಸುತ್ತ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಹಾಕುವುದು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.ಕೆಲವು ಭಕ್ತರು ಒಂದು ಸುತ್ತು ಹಾಕಿದರೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವರು 3, 5, 7 ಅಥವಾ 21 ಸುತ್ತುಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಿಶೇಷ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಅಥವಾ ಹರಕೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ 108 ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆಗಳನ್ನು ಹಾಕುವವರೂ ಇದ್ದಾರೆ.
ಆದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆಗಳಿವೆಯೇ? ಇದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರವು ದೇವರು, ದೇವಾಲಯದ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮತ್ತು ಪೂಜೆಯ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ.
ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆಯ ಅರ್ಥವೇನು?
'ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ' ಎಂಬುದು ಸಂಸ್ಕೃತ ಮೂಲದ ಪದ. ದೇವರನ್ನು ತಮ್ಮ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿಕೊಂಡು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾಕಾರವಾಗಿ ಸುತ್ತುವುದನ್ನು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೇವರೇ ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಕೇಂದ್ರ ಎಂಬ ಭಾವನೆಯೊಂದಿಗೆ ಭಕ್ತರು ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಸುತ್ತ ಸುತ್ತುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ದೇವರ ನಾಮಸ್ಮರಣೆ ಮಾಡುವುದು ಅಥವಾ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ವಾಡಿಕೆ. ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ಭಕ್ತಿ, ಶ್ರದ್ಧೆ ಮತ್ತು ದೇವರಿಗೆ ಶರಣಾಗುವ ಸಂಕೇತವಾಗಿಯೂ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ನಿಗದಿತ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆಗಳಿವೆಯೇ?
ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೂ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಅನ್ವಯವಾಗುವ ಯಾವುದೇ ಒಂದೇ ಸಂಖ್ಯೆ ಇಲ್ಲ. ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು, ದೇವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಪೂಜಾ ವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಈ ಸಂಖ್ಯೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಕ್ತರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 1, 3, 5, 7, 11, 21 ಮತ್ತು 108 ಸುತ್ತುಗಳನ್ನು ಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ದೈನಂದಿನ ದೇವಾಲಯ ಭೇಟಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಕಡಿಮೆ ಸುತ್ತುಗಳನ್ನು ಹಾಕಿದರೆ, ಹರಕೆ ಅಥವಾ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸುತ್ತುಗಳನ್ನು ಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಗ್ರಂಥಗಳು ವಿವಿಧ ದೇವರುಗಳಿಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಒಂದು ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅನುಸರಿಸುವ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಇನ್ನೊಂದು ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯವಾಗಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ.
ಭಕ್ತರು ವಿಭಿನ್ನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಸುತ್ತುಗಳನ್ನು ಏಕೆ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ?
ಹಿಂದೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಸಾಂಕೇತಿಕ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, 3 ಎಂಬುದು ಮೂರು ಲೋಕಗಳು ಮತ್ತು ತ್ರಿಗುಣಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ, ಆದರೆ 7 ಎಂಬುದು ಹಲವಾರು ಹಿಂದೂ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಭಕ್ತರು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಅಥವಾ ಹರಕೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ 11 ಅಥವಾ 21 ಸುತ್ತುಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಮಂತ್ರಗಳ ಪಠಣ ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯದ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ 108 ಎಂಬ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇವುಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ನಿಯಮಗಳೆಂದು ಭಾವಿಸಬಾರದು; ಆಯಾ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಇವುಗಳ ಮಹತ್ವ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಬೇರೆ ಬೇರೆ ದೇವರುಗಳಿಗೆ ಬೇರೆ ನಿಯಮಗಳಿವೆಯೇ?
ಹೌದು, ವಿವಿಧ ದೇವರುಗಳಿಗೆ ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮೂಲಗಳು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕೆಲವು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಗಣಪತಿಗೆ 3 ಸುತ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ 4 ಸುತ್ತುಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಶಿವಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಅರ್ಧ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಹಾಕುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವೂ ಇದೆ. ಕೆಲವು ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಶಿವಲಿಂಗದ ಸುತ್ತ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಹಾಕುವ ವಿಧಾನ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅಭಿಷೇಕದ ನೀರು ಹರಿಯುವ ಸೋಮಸೂತ್ರವನ್ನು (ತೀರ್ಥದ ಕಾಲುವೆ) ದಾಟಬಾರದು ಎಂದು ಭಕ್ತರಿಗೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಮಾರ್ಗಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಆಚರಣೆಗಳು ಎಲ್ಲಾ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ರೀತಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ಸ್ಥಳೀಯ ದೇವಾಲಯದ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸಬೇಕು.
ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಹಾಕುವ ಸರಿಯಾದ ವಿಧಾನ ಯಾವುದು?
ಪದ್ಧತಿಗಳು ಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದರೂ, ಭಕ್ತರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೇವರ ದರ್ಶನ ಪಡೆದ ನಂತರ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ. ಗಡಿಯಾರದ ಮುಳ್ಳು ತಿರುಗುವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ, ದೇವರನ್ನು ತಮ್ಮ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿಕೊಂಡು ಆತುರವಿಲ್ಲದೆ ಶಾಂತವಾಗಿ ನಡೆಯಬೇಕು. ನಡೆಯುವಾಗ ದೇವರ ನಾಮಸ್ಮರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾ ಅಥವಾ ಮೌನವಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾ, ಮಾರ್ಗ ಮತ್ತು ಸುತ್ತುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ದೇವಾಲಯದ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕು. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಾರ್ಗ ಅಥವಾ ವಿಧಾನವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ, ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿ ಅಥವಾ ಅರ್ಚಕರ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತ.
ಸುತ್ತುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗಿಂತ ಭಕ್ತಿ ಮುಖ್ಯವೇ?
ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಎನ್ನುವುದು ಭಕ್ತನು ತನ್ನ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಗೌರವವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಒಂದು ಆರಾಧನಾ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ. ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹರಕೆಗಳು ಸುತ್ತುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತವೆಯಾದರೂ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಭಕ್ತನೂ ಇಷ್ಟೇ ಸುತ್ತುಗಳನ್ನು ಹಾಕಬೇಕು ಎಂಬ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ನಿಯಮವಿಲ್ಲ. ಸಾಮಾನ್ಯ ದೇವಾಲಯ ಭೇಟಿಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರು ತಾವು ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ದೇವಾಲಯದ ರೂಢಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬಹುದು. ವಿಶೇಷ ಹರಕೆ ಹೊತ್ತವರು ನಿಗದಿತ ವಿಧಾನದ ಬಗ್ಗೆ ದೇವಾಲಯದ ಅರ್ಚಕರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಸುತ್ತುಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವುದಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ, ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮಾಡುವ ಆಚರಣೆಯಾಗಿದೆ.
No comments:
Post a Comment